ÇAĞA YERLEŞMEK: TEMELLİ (SAMUTLU) ÖRNEK KÖYÜ
 
Örnek Köyler ve Temelli Örnek Köyü | Taş Ev | Apartmanlaşma | Kimlik ve Aidiyet | Koruma
ÇAĞA YERLEŞMEK: TEMELLİ (SAMUTLU) ÖRNEK KÖYÜ
Cumhuriyet’in geliştirdiği 'yerleşim', o günkü adıyla 'iskan' politikası, 1923-25 yıllarında demiryolu ve karayolu ile ulaşılmaya yatkın, tarım arazilerinden, akarsulardan ve doğal kaynaklardan yararlanabilen köyler kurmayı ve varolan köyleri eklerle geliştirmeyi hedeflemiş ve gerçekleştirmişti. Mübadele döneminde kurulan "Örnek (Numune) Köyler", genellikle ızgara plana sahipti ve toplam konut birimi sayısının 50 olduğu bu köylerde, hane sayısı yoluyla nüfus, yönetim birimi büyüklüğü (muhtarlık) ve evlerin inşa düzeni kontrol ediliyordu. Bulgar mübadilleri için 1 Temmuz 1931 tarihli Bakanlar Kurulu kararıyla inşa edilen 'Temelli (Samutlu) Örnek Köyü' ise, Trakya’da Bulgar göçmenleri için General Kazım Dirik’in 1940’lı yıllarda tasarladığı söylenen ve çok sayıda örneğinin uygulandığı bilinen daire planlı "İdeal Cumhuriyet Köyü"nün küçük bir kopyası görünümünde, dikkat çekici bir 'ilk' ve 'ön' örnektir. Ali Cengizkan ve Didem Kılıçkıran yürütücülüğünde, ODTÜ Mimarlık Fakültesi, Mimarlık Bölümü yüksek lisans stüdyolarından Arch 714 kapsamında 2005-06 Bahar döneminde gerçekleştirilen araştırmanın temel alındığı sergide "Temelli (Samutlu) Örnek Köyü" yerleşiminin ve barınma birimlerinin gelişimi sosyo-kültürel, mimari ve tarihsel boyutlarıyla incelenmektedir. Arşiv taramaları, yerinde gerçekleştirilen detaylı yapı etüdleri, sözlü tarih çalışmaları ve etnografik yöntemlere dayanan araştırma, Ankara’ya 50 km uzaklıkta bulunan ve son zamanlarda hızla metropol ilçe konumuna gelen bugünün Temelli’sinde bir yerel müze kurulması çabalarını da gündeme getirmiştir.
Örnek Köyler ve Temelli Örnek Köyü

Mübadele döneminde kurulan "Numune Köyler", genellikle ızgara plana sahip, ağırlık merkezinde köy meydanı ve mektep, cami, jandarma karakolu ve misafirhanenin bulunduğu, birbirine paralel sokaklarda bahçeli evlerden oluşuyordu. Toplam konut birimi sayısının 50 olduğu köylerde, hane sayısı yoluyla nüfus da, yönetim b... devamı...
Taş Ev

Bugünkü Temelli ilçesinin çekirdeğini oluşturan Samutlu Numune Köyü, mutlak biçimde kuzeye açılan yarım daire bir yerleşim deseni gösteren, yay biçimli iki sokak üzerinde bulunan 26 parsel ve 26 evden oluşmaktadır. Temelli'nin özgün "taş ev" konut dokusu, oldukça seyrek görünümlü, bahçe içinde tek katlı, bahçe duvar... devamı...
Apartmanlaşma

Temelli’nin "Büyükşehir" Ankara'nın belediye olarak da etki alanına girmesiyle teşvik edilen konut yapımının hızlanması, ve kasabaya dışarıdan yoğun bir nüfus akışının yaşanması, kasaba içinde ve çevresinde hızlı bir apartmanlaşma sürecinin başlamasına yol açmıştır. Bu dönüşüm baskısı, 1929 numune köyü sınırları içe... devamı...
Kimlik ve Aidiyet

"O ev yıkıldı. Yıkılması zor oluyor tabi... Benim annem babam yeniden yıkılmış gibi oldu o evler yıkılınca... Sonra yıktılar ortaya bir apartman yapıldı." devamı...
Koruma

Kurtuluş Savaşı'nda ve "Kuruluş" döneminin sosyal politikalarında önemli bir temsiliyet yeri olan Temelli "örnek köyü"nün kırsal alan yerleşiminden kentsel alana dönüşümü, bu dönüşümün 2005 yılında Temellinin "ilk kademe belediyesi" haline gelmesiyle ivme kazanması, yerleşimin geleceği açısından hem umut verici, hem... devamı...
Ziyaretçi Defteri
Adınız Soyadınız:
E-posta :
Başlık:
Mesaj:
Emirhan Tijen Tepeli
Bir ümit...
Keşke denilen gibi olsa da, nefis bir yerel müze açılsa...tarihimiz ancak ve ancak müzelerle koruma altına alınabilir.
1 2 3