Mimarlık Tarihi-1: Hocalar
 


PAOLO VERZONE (1902-1986) ZAMAN VE MEKANA BİR YOLCULUK   | Mimarlık Tarihi-1: Hocalar

"Bu iki bilim adamının çalışmaları, [Arthur Kingsley Porter and Josep Puig i Cadafalch] benim bazı yazı ve makalelerimin çıkış noktası olmuştur...

Belirli bir tarih dönemi ve belirli bir bölgenin sanatı için elimizde benzer bir çerçeve varsa iş kolaylıkla ve düzgün bir biçimde tamamlanır, çünkü sağlam bir zemindesinizdir. Bu çalışmalar yayımlandıktan sonra denilebilir ki Lombard sanatı, sanat tarihinde bir problem olmaktan çıkmıştır..."
(P. Verzone)

[[000092 Carlo Verzone] (1856-1934)
Edebi çalışmaları, yönetim yeteneği ve kendisini toplumsal sorunlara adaması nedeniyle en ilgi çekici Piyemonteli ünlülerden biridir. Paolo Verzone’nin babasıdır. 1877’de, Torino Üniversitesi Edebiyat Bölümü’nden mezun olmuştur. Floransa’da yüksek lisans çalışmasını sürdürmüş ve bu dönemde 1500’lü ve sonraki yılların akademi edebiyatı, özellikle "Il Lasca" adıyla tanınan Antonfrancesco Grazzini (1503-1584) üzerine çalışmalar yapmıştır. Grazzini’nin şiirleri ve romanlarının, Giosuè Carducci tarafından övgü alan, eleştirel yeniden basımlarını hazırlamıştır. Oldukça faal bir eğitimci ve okul yöneticisi olan Carlo Verzone, Vercelli’de pek çok kültürel ve yönetimsel kademede görev yapmış, ardından belediye başkanlığı görevini üstlenmiştir. Babasından miras aldığı edebiyat sevgisi, açık kişilik ve dürüst tavır, Paolo Verzone’nin çalışmaları sırasında hem neşeli hem de katı denecek kadar titiz olmasını sağlamıştır. Yetenekli bir sanatçı olan annesi Linda Boda’dan ise figüratif sanatlara ve eski eserlere karşı derin bir duyarlık ve çizim yeteneğini almıştır.

Enrico Boncinelli (1872-1939)
Enrico Boncinelli, Giovanni Chevalley (1868-1954) ile birlikte Paolo Verzone’nin, mühendislik bölümünde (dekoratif tasarım, teknik mimarlık ve mimarlık derslerinde) hocası ve olasılıkla bitirme tezini yöneten profesördü. Boncinelli 20 yüzyıl başlarının, kusursuz çizimleri olan ancak ürünleri mimari açıdan özgün olmayıp başkaları tarafından şekillendirilmiş formları kullanan yetkin bir profesyoneli olarak tanınır. En çok bilinen eseri Torino’da Valentino Park’ta bulunan "Güzel Sanatları Yayma Derneği" (Palazzina della Società Promotrice delle Belle) binasıdır (1916). Yapının, zengin biçimde dekore edilmiş olan cephesi, Giulio Casanova ve Eduardo Rubino’nun heykelleriyle donatılmıştır. İyi bir "zanaatkar" mimar olan Boncinelli aynı zamanda Paolo Verzone için, yenilik yaratmak düşüncesinden çok, tarihe karşı tutkuyu aşılamış olan iyi bir öğretmen rolü oynamıştır.

Pietro Betta (1878-1932)
1923’te, Paolo Verzone henüz öğrenciyken, Pietro Betta’nın oluşturduğu Felice Bardelli, Armando Melis de Villa, Maurizio De Rege, Domenico Morelli ve Alessandro Molli Boffa’nın içinde bulunduğu sıkı ilişkileri olan çalışma grubuna katılmıştır.

Tasarladığı Avezzana Evi (Torino, 1912) ile 1900’lerin başındaki Piyemonte mimarlık kültürünün bir simgesi olarak gösterilen Pietro Betta, "Floral" üslub akımının yerine Art Déco eğilimleri taşıyan, neredeyse pre-ekspresyonist olarak tanımlanabilecek bir üslubun uygulayıcısı olmuştur. Bu özellikler Torino’da, yaklaşık 1923’te inşa edilen "Thaon de Revel Evi"nde de görülür. Bu yapının tasarımında, sıklıkla Paolo Verzone’nin yardımı istenmiştir. Verzone’nin, bu yapının belirleyici tasarım özelliklerinde ve bazı dekoratif parçaların gerçek boyutta çizimlerinde etkin ve hevesli katkıları olmuştur.

Arthur Kingsley Porter (1883-1933)
Kuzey Amerikalı tarihçilerin ikinci kuşağından bir sanat tarihçisi olarak anılan Porter, iki ciltten oluşan "Ortaçağ Mimarlığı" (New York, 1912) kitabını, 26 yaşında yayımlamıştı. Ortaçağ yapılarıyla ilgili birçok bilgi levhası içeren kitap, Avrupa ve Doğu mimarlığını, Yunan-Roma dünyasından Erken Ortaçağa kadar geniş bir zaman diliminde sunar. Amerikalı akademisyenin yazmış olduğu "Lombard Mimarisi" (New Haven, 1915) klasik, resimli bir tarih ve eleştiri kitabı olmaktan çok Kuzey İtalya’nın dini yapıları üzerine odaklanan, gözlemlere dayalı, çokdisiplinli bir yaklaşım göstermesiyle, kendi kültürel kimliğini araştıran genç Verzone’yi etkilemiştir. Böylece Verzone, kendisini asla yarı yolda bırakmayan bu yenilikçi analiz ve yöntem yapısının rehberliğine bırakmıştır.

Josep Puig i Cadafalch (1869-1956)
Modern mimarlığın öncülerinden birisi ve Katalan Mimarlığı tarihçisi olan Puig i Cadafalch, 1909’dan önceki yıllarda Katalan bölgesi ve bu bölgenin tarihi üzerine sistematik bir çalışma gerçekleştirmiş, takip eden yıllarda ise yazarın bilimsel değerini kanıtlayan ve resimli ortaçağ mimarlık tarihi kitapları arasında ana başvuru kaynaklarından birisi olarak kabul edilen "L’arquitectura romanica a Catalunya" (Katalan Roma Mimarlığı) (Barselona 1909-1918) adlı yapıtı hazırlamıştır. Paolo Verzone, "Lombard mimarlığının anıtlarını çalışmak isteyen biri için güvenilir bir rehber" olarak tanımladığı Cadafalch’ın ilk hayranlarındandır.
1 2 3
Josep Puig i Cadafalch.
"L'Arquitectura romànica a Catalunya", Josep Puig i Cadafalch, Antoni de Falguera, Josep Goday i Casals. Barcelona, 1934.
"Lombard Architecture", Arthur Kingsley Porter. Dört cilt, 1915-17.
Enrico Boncinelli, Güzel Sanatları Teşvik Topluluğu Evi, Torino, 1916. Foto: O. Musso
Pietro Betta, Thaon di Revel Sarayı, Torino, 1923. Foto: O. Musso
1 2 3