Vasfi Egeli
1890, İstanbul
- 10.04.1962
|
Türk Mimar.
Vasfi Egeli, İstanbul’un tarihsel semtlerinden Şehzadebaşı’nda 1890’da dünyaya geldi. İdadi eğitiminden sonra eski yapıtlara, mimarlığa olan ilgisi onu ’ne yöneltti ve 1913’te okulun mimari bölümünü bitirdi. Ardından Evkaf Nezareti’nde göreve başladı ancak Birinci Dünya Savaşı’nın çıkmasıyla birlikte askere alındı ve savaş süresince Harbiye Nezareti’nin harita şubesinde yedek subay olarak askerliğini tamamladı. Ardından Evkaf Nezareti’ndeki görevine döndü, ve Nihat Nigizberk’in yanında mesleki görüş ve deneyimini arttırdı. Mimar Nihat Nigizberk’in yaş nedeniyle emekliye ayrılmasından sonra da onun yerine İstanbul Vakıflar Başmimarı oldu ve uzun yıllar bu görevi başarıyla sürdürdü. Klasik Türk Mimarlığına olan bağlılığı çalışmalarında açıkça görüldü, İstanbul başta olmak üzere çeşitli anıtların onarımları yapıldı, vakıf hazireleri düzenlendi. O dönemde Süreyya Yücel, Salim Gürşen ve Mustafa Rona’dan oluşan Vakıflar Fen Heyeti, Süleymaniye, Şehzadebaşı, Edirnekapı Mihrimah Camisi, Yeni Cami, Yen Cami Hünkar Kasrı ve Hırka-i Şerif camilerini onardı. 1947’de Feneryolu Camisi’nin projesini çizdi ve uygulamasını yaptı. Egeli’ye asıl ün kazandıran yapı, Şişli’de, Halaskargazi ve Abide-i Hürriyet Caddeleri arasındaki eski Süvari Kışlası’nın yerinde yaptığı Şişli Camisi’dir. Caminin yapımına 1945 yılı Haziran ayında başlandı. Vasfi Egeli caminin planlarını çizdi, statik uygulamayı Prof. Y. Müh. Fikri Santur, ayrıntıları Y. Mimar Nazimi Yaver Yenal ile Vahan Kantarcı yaptı. 17. yüzyıl Klasik Türk mimarlık üslubundaki yapının duvarları eski yığma tekniğinde küfeki taşından örülmüş, üzerine betonarme kubbe oturtulmuştur. Egeli, Şişli Camisi’nin açılışından kısa bir süre önce İstanbul Vakıflar Başmüdürlüğü’ndeki görevinden emekliliğini istedi. Bundan sonra Egeli, cami yaptıranların sürekli aradıkları, danıştıkları bir mimar oldu. Pakistan Hükümetinden M. Ali Cinnah’ın türbesinin yapımı için teklif aldı ve Pakistan’a giderek bir proje hazırladı. Ne var ki siyasal etkilerden dolayı Pakistan Hükümeti türbenin yapım işini İngiliz Mimar Raglan Squire’a verdi. Egeli bir süre sonra Vakıflar Genel Müdürlüğü’nde ücretli olarak görev aldı ve mesleki çalışmalarının tümünü Eyüp Camisi ile çevresindeki mezarlıkların düzenlenmesine ayırdı. Böylece her biri başlı başına birer belge niteliğindeki mezar taşlarının yok oluşunun önüne geçildi.
|
Kaynak :
E. Yücel; “Restoratör Mimarlardan Y. Mimar Vasfi Egeli”, Yapı, S. 271, s. 86-89, Yapı-Endüstri Merkezi, İstanbul, 2004.
|
|