Philip Johnson
1906, Cleveland
- 2005
|
ABD’li mimar ve mimarlık kuramcısı.
Uluslararası Üslup’un öncülerinden olan Johnson, birbirinde farklı eğilimlerdeki yapılarıyla tanınmış, zamanla kişisel bir tarihselciliğe yönelmiştir.
1972’de Harvard Üniversitesi’nde felsefe eğitim gören Philip Cortelyou Johnson, mezuniyetinden sonra yaptığı gezilerde romantik, klasikçi mimar Schinkel’in, 19. yüzyıl mimarlarından Richardson’ın ve çağdaş mimar Mies Van Der Rohe’nin yapıtlarıyla Avrupa mimarlığına ilgi duymuştur. 1931’de New York Modern Sanatlar Müzesi’nin Mimarlık Bölümü başkanı olan Johnson, bu görevi sırasında müzenin heykel bahçesinin tasarımını yapmış, 1932’de Hitchcock’la birlikte önemli yankılar uyandıran Modern Mimarlık sergisini düzenlemiş, aynı yıl, I. Dünya Savaşı sonrası Modern mimarlık hareketini inceleyen “The International Style: Architecture since 1922” (Uluslar arası Üslup: 1922’den Bu Yana Mimarlık) adlı kitabı yayımlamıştır. 1934’te derlediği “Machine Art” (Makine Sanatı) kataloğu ve düzenlediği endüstri ürünleri sergisi, bu görevindeki önemli çalışmalardır. 1943’te Harvard’ın Tasarım Yüksekokulu’un Breuer’in yönetiminde tamamlayan Johnson, askerlik hizmetinden sonra müzedeki görevini1956’ya değin sürdürmüştür. Bu dönemde hazırladığı en önemli çalışma ‘Mies Van Der Rohe’ (1947) başlıklı yaşamöyküsüdür. 1949’da New Canaan’da Mies’in Farnsworth Evi’nden yola çıkarak kendisi için tasarladığı Cam Ev ile dikkatleri üstüne çekmiş, yapı kimi eleştirmenlerce savaş sonrası dönemin simgesi olarak nitelendirilmiş, kimilerince de Modern Mimarlık’ta tarihsel yapılara gönderme yapmaktan korkmayan yeni bir dönemi başlattığı ileri sürülmüştür. 1950’lerde Mies çizgisinde yapılar yapmayı sürdüren Johnson, 1956’da New York’ta Mies ile birlikte Seagram Binası’nı gerçekleştirmiştir. 1960’lara doğru giderek yapılarında yeni klasikçilik egemen olmuş, Modernizm’in basit, hafif kütlelerinin yerini ağır kütleler almıştır. Yale Üniversitesi Kline bilim Kulesi (1965, New Haven) ve Lincoln Sahne Sanatları Merkezi’ndeki New York Eyalet Tiyatrosu (1964), hem Johnson’ın hem de eleştirmenlerin eklektik olarak nitelendirdiği anıtsal yapılardır. Johnson’ın anıtsal dönemi 1973’te tamamlanan ve John Burgee’yle birlikte gerçekleştirdiği Boston Halk Kütüphanesi Ek Binası ile doruk noktasına ulaşmıştır. Giderek Johnson, 1970’lerde yaygınlaşmaya başlayan post-modernizme yönelmiş, 1980’de New York’ta düşey pencere bölmeleri, kemerli girişi ve tepe alınlığıyla Sullivan’ın yüksek yapı üslubunu anımsatan ilginç bir gökdelen olarak Amerikan Telefon ve Telgraf Şirketi (AT&T) Genel Merkezi’ni (Burgee ile) tasarlamıştır. 1978’de Amerikan Mimarlık Enstitütüsü’nce altın madalyayla ödüllendirilen Johnson’ın gerçekleştirdiği çok sayıda yapı arasında Kneses Tifereth Sinagogu (1956, Port Chester, NY), Amon Carter Batı Sanatı müzesi (1961, Forthworth, Tex.), Nebraska Üniversitesi’ndeki Sheldon Sanat Galerisi (1962, New Canaan, Conn.), Burgee ile birlikte tasarladığı Harvard Üniversitesi Burden Binası (1972, Cambridge, Mass.) ve tümüyle camdan yapılmış etkisi uyandıran Kristal Katedral (1980, California) ilk sırada sayılabilir.
|
Kaynak :
M. Aydın, "Johnson, Philip", Eczacıbaşı Sanat Ansiklopedisi, C.2, S.921, Yapı-Endüstri Merkezi Yayınları, İstanbul, 1997.
|
|