İstanbul Manifaturacılar Çarşısı
1959
- 1967
|
Mimar : Doğan Tekeli, Sami Sisa, M. Hepgüler
Sanatçılar : Füreya Koral (Seramik pano)
Sadi Diren (Seramik pano)
Bedri Rahmi Eyüboğlu (Mozaik pano)
Eren Eyüboğlu (Mozaik pano)
Nedim Günsür (Mozaik pano)
Yavuz Görey (Dekoratif plastik)
Kuzgun Acar (Kabartma)
Teoman Germaner (Kabartma)
İstanbul Büyükşehir Belediyesi, Sultanhamam ve çevresinde yer alan manifaturacıların, ulaşım ve mekân güçlükleri nedeniyle inşa ettirmek istedikleri yeni bir çarşı için 1954 yılında kurdukları kooperatife, Bozdoğan kemeri ile Unkapanı Köprüsü arasında kalan kısımda bir arsa teklif etmiştir. Bu arsa, sözü edilen bölgede, Atatürk Bulvarı'nın Süleymaniye yakası boyunca, dar bir şerit olarak uzanan, 45.000 metrekare büyüklüğünde bir alandır. İmar planı için açılan yarışmanın sonuçlanmasının hemen ardından düzenlenen mimari proje yarışmasında, Doğan Tekeli-Sami Sisa- M. Hepgüler'in tasarımının uygulanmasına karar verilmiştir.
Tasarımda, inşa edilecek yapı grubunun, arsanın çevresinde yoğunlukla yer alan, önemli Osmanlı ve Bizans yapıtlarının algılanmasını engellememesine dikkat edilmiştir. İlk projenin, birkaç değişiklik geçirmesiyle birlikte programda; ortalama 80- 90 metrekare büyüklüğünde 1117 dükkân, depolar, katlı bürolar, büfeler, açık- kapalı otoparklar ve diğer hizmet bölümleri bulunmaktadır. Arsanın tam ortasında bulunan ve yapı grubunu ikiye bölen Şebsefa Hatun Camisi'nin de açılı yerleşmesine uygun olarak bloklar, Atatürk Bulvarı'na göre açılı olarak yerleştirilmiştir. Böylece yapıların önünde, üçgen avlular meydana gelmiştir. Arkadan geçen cadde, otopark ve depolara bağlanmaktadır. Ayrıca aradaki yaya yolları ile avlulardan arkadaki caddeye ulaşılır.
Yapıların cephelerinde, bazı kütlelerin öne, bazılarının ise arkaya çekilmesiyle hareketlilik sağlanmıştır. Dolgu yüzeyleri beyaz traverten ile kaplıdır. Dışarıdan algılanabilen, beton yatay kirişler ve korkuluklar ise kaplanmamıştır. Blokların, dışa bakan üst kat cephelerinin prefabrik kafeslerle kaplanmasıyla, yapıların yukarıdan, çukurda kalan alt katlarına kadar ışık alabilmesi sağlanmıştır. Aynı zamanda yapı grubunda, inşa edildiği dönemin seçme plastik eserlerine de yer verilmiştir. Bu eserler için yarışma sonucunda; Füreya Koral ve Sadi Diren'in seramik panoları, Eren Eyüboğlu, Bedri Rahmi Eyüboğlu ve Nedim Günsür'ün mozaik panoları, Yavuz Görey'in dekoratif plastiği ve Kuzgun Acar ile Teoman Germaner'in kabartma yapıtları seçilerek belirlenen yüzeylere yerleştirilmiştir.
|
Kaynak :
- Uğur Tanyeli; "Doğan Tekeli - Sami Sisa", Yapı-Endüstri Merkezi Yayınları, İstanbul 1994.
|
|