Cengiz Bektaş
26.11.1934
- -
|
Türk mimar, ozan ve yazar.
Anonim, biçimi olmayan, işlevden ve insandan yola çıkan, ekonomik, esnek, doğaya bağlı bir mimarlığın savunucusu olan Bektaş’ın kullanıcıların tasarıma katılması yönünde denemeleri vardır.
İstanbul Erkek Lisesi’nden sonra GSA (MSÜ) Süsleme ve Mimarlık bölümlerinde eğitim görmüş, 1959’da Münich Teknik Üniversitesi Mimarlık Fakültesi’ni bitirmiştir. Bir süre Alman Şehircilik Atölyesi’nin kurslarına katılmış, 1962’nin sonuna değin Münich’te Alexander Baron von Branca ve Fred Angerer ile çalışmıştır. 1962’de Türkiye’ye dönen Bektaş, ODTÜ Yapı İşleri Başkanlığı’nda mimarlık büro şefi olarak görev almış, 1963 sonunda da serbest mimar olarak uygulama yapmaya başlamıştır. 1967-1969 arasında Zafer Özel Mühendislik ve Mimarlık Yüksekokulu’nda öğretim görevliliğinde bulunan Bektaş, yurt içinde ve dışında çeşitli mimari proje yarışmalarına katılmış, Türkiye’de yalnızca 6 yıl süreyle girdiği yarışmalarda 25 ödül kazanmış, 1969’dan sonra yarışmaları katılmamıştır. İsviçre Ulusal Bankası Proje Yarışmasında (1961) Branca ile birlikte üçüncülük ödülü, Oral Vural ve Vedat Özsan’la TC Bonn Büyükelçiliği (1964), Toprak Mahsulleri Ofisi Genel Müdürlüğü (1964) proje yarışmalarında birincilik ödülleri kazanmıştır. Uygulanmış başlıca projeleri arasında Ankara’da İngiliz İlkokulu (1964), Etimesgut Camisi (1965-1966), Komutanlık Konutları (1965-1967, Çankaya), Türk Dil Kurumu (1972-1978), Denizli’de Babadağlılar Çarşısı (1973-1976), Boya-Basma-Apre Fabrikası (1974), Kasapoğlu Apartmanı (1974), Merkez Bankası (1970-1975), Özbilen Çarşısı (1991), Edine’de Binevler Toplu Konut Yerleşmesi (1978), İzmir’de Turgut Pura Evi (1981) ve Demir Çelik Fabrikası (1983); ABD’de Dr. Sümer Pek Evi (1984, Ann Arsor, Mich); İstanbul’da Sarkuysan Elektrolik Bakır Fabrikası (1975), Uluslararası Endüstri Bankası Binası (1986, Bakırköy), Mersin’de Çarşı, Kentsel Oylum, Gökdelen (1986), Bodrum’da Yaygın Yatım Evi (1973), Ora Dinlence Köyü (1988) ile antik Tiyatro Oteli (1994); Datça’da Kangotan Evi (1979) ve Knidos Tatil Köyü (1985) Güre’de Amfitiyatro (1993, Balıkesir) sayılabilir. 1988 ve 1992 Mimarlar Odası Ulusal Mimarlık Sergileri’nde ödül kazanan Bektaş tasarımlarında yapının dış görünüşünden önce yapı içindeki işlev ve mekan ilişkilerine önem vermekte, tasarladığı iç mekar nitelikleri dışı oluşturmaktadır. Mimarlık mesleğinin uygulanmasında alışılagelmiş büro çalışmasının dışında verimli bir çalışmalarını arayan Bektaş, tasarımlarını birlikte çalıştığı mimarlar, uzmanlar ve kullanıcılarla birlikte oluşturmayı amaçlamaktadır.
Mimarlığın yanı sıra tanınmış bir ozan ve yazar olan Bektaş’ın mimarlık üzerine yazılarını topladığı Mimarlıkta Eleştiri adlı kitabı 1968 TDK Deneme ödülünü almıştır. Mimarlığı konu aldığı yazılarında herkesin anlayabileceği yalın bir dil ve anlatım kullanmaya özen göstermiş, düzenlediği sergilerle, radyo ve televizyon konuşmalarıyla, konferans ve yazılarıyla da mimarlık üzerine düşüncelerini yaymaya çalışmıştır. Mor (1974), Dört Kişiydiler Bir de Ben (1975), Zeytinli Fırın Sokağı (1981) ve on şiir kitabını biraraya getiren Onu Birden (1990) gibi şiir; Bedri Rahmi Nakışlı Bir Deneme (1975), Benim Oğlum Bina Okur (1980), Kimin Bu Sokaklar, Alanlar, Kentler? (1987) gibi deneme; Halk Yapı Sanatından Bir Deneme Bodrum (1977, Selmin Başak ile), Antalya (1980, ortak çalışma) gibi incelemeleriyle Babadağ, Kuşadası, Şirinköy ve Akşehir evlerinin korunması ve onarılması ile ilgili çalışmaları vardır.
|
Kaynak :
M. Aydin,"Bektaş,Cengiz", Eczacıbaşı Sanat Ansiklopedisi, C.1, S.211, Yapı-Endüstri Merkezi Yayınları, İstanbul, 1997.
|
|