Alexandre Vallaury
1850
- 1921
|
Fransız asıllı Levanten mimar. Sanayi-i Nefise Mektebi’nin mimarlık bölümünün kurucusu ve ilk mimarlık hocasıdır. Mektebin tasarımı ve uygulaması Vallaury’ye aittir. Kendisi 1850 yılında İstanbul’da doğmuş ve Paris’te aldığı yüksek öğrenimi dışında bütün hayatını bu şehirde geçirmiş ve yine burada 1921 yılında hayata gözlerini yummuştur. Kökeni hakkında Fransız ve İtalyan olduğuna dair farklı görüşler hâkimdir. Ancak kendisi aldığı eğitim dolayısıyla ağırlıklı olarak Fransız kültürünü temsil eder. Saraya yakınlığıyla tanınan İstanbul’un o dönemdeki en ünlü pastacısı Francesco Vallaury’nin oğlu olması dışında gençlik yılları hakkında kesin bilgi yoktur. 1869-1878 yılları arasında döneminin bu alandaki en iyi kurumu olarak kabul edilen ’da mimarlık öğrenimi görür. İstanbul’a döndükten sonra 1880’li yılların başında çeşitli mimarî anıtların rölöve çizimleriyle katıldığı sergilerde 'le tanışır. Bunu iki sanatçının arkeoloji, müzecilik ve eğitim gibi konulardaki ortak çalışmaları izler. ’nin mimarlık bölümünün kuruluşuna öncülük eder. Bu kurumdaki hocalığı 1883’teki istifasına kadar kesintisiz 25 yıl sürer. 1896’da aldığı Légion d’Honneur’ün yanısıra Fransız ve Osmanlı hükûmetlerinden çeşitli nişan ve ödüller alır. Başta 1894’teki İstanbul depremi ile ilgili olmak üzere şehirle ilgili çeşitli komisyonlarda görev alır. Osman Hamdi Bey tarafından "Mimar-ı Şehir" olarak anılan Vallaury, ’ndeki hocalığı sırasında Osmanlı üst yönetimi ve Fransız iş çevrelerinin vazgeçilmez mimarı haline gelir. Bu çevreler için hazırladığı bazı projelerinde İtalyan mimar ile ortak çalışır.
Vallaury özellikle Osmanlı saray mensupları ile devletin üst düzey yöneticileri için yaptığı konutlarda, geleneksel Türk mimarlığını ilkeleri çerçevesinde yorumlamıştır. Mimarî yaklaşımı İslâm-Osmanlı sentezinden mimarlık anlayışına kadar yayılan bir yelpazede çeşitlilik gösterir. ve Neo-Osmanlı elemanlar kullandığı bazı tasarımlarında, yer yer Uluslararası ’e ait motifler de kullanmıştır. Özellikle Neo-Osmanlı üslûbuyla ele alınmış yapılarında , hattâ detaylara yer vermiştir.
|