İstanbul Arkeoloji Müzesi
 
Fotoğraflar
|
Kurumlar
|
Mimari Uslüplar
|
Portreler
|
Yapılar
İstanbul Arkeoloji Müzesi

Haziran 1891 - Nisan 1907
Yaptıran: Arkeoloji Müzesi Müdürü Osman Hamdi Bey
Mimar: Alexandre Vallaury
Kuzey kanat: Philippe Bello
Güney kanat: H. Edhem Bey

İstanbul'da ilk müze Sultan Abdülmecid döneminde Ahmed Fethi Paşa tarafından Aya İrini Kilisesi'nde eski silahların toplanması suretiyle açılmıştır. Bu müzenin zamanla yetersiz kalması üzerine dönemin müze müdürü Osman Hamdi Bey'in mimar Alexandre Vallaury'e yaptırdığı yeni bina önceleri "Lahitler Müzesi" veya "Asar-ı Atika Müzesi" olarak adlandırılmıştır. Vallaury tasarımda, salonların boyutlandırılması ve mimari konseptte Ağlayan Kadınlar Lahti'nden etkilenmiştir. Yapı 19.yüzyıl sonlarında, dünyada müze binası olarak tasarlanıp yapılan 8-10 müze binası arasında yer almasıyla da önem taşır.
Günümüzde İstanbul Arkeoloji Müzeleri yönetimi altında Arkeoloji Müzesi, Eski Şark Eserleri Müzesi ve Çinili Köşk yer alır.

Arkeoloji Müzesi, çeşitli dönemlerde eklenen çeşitli birimlerle bugünkü halini almıştır. İlk bölüm 61x13 m boyutlarında dikdörtgen olarak inşa edilmiştir. Bu birim bir giriş bölümü ile iki ana salondan oluşur. Çinili Köşk ile aynı eksende bulunan propileden girilen holden bir merdivenle üst kata bağlantı sağlanır. Bu holün iki yanında Lahitler Salonu yer alır.
Osman Hamdi Bey'in sürdürdüğü arkeolojik kazılardan çıkarılan yapıtların giderek artması üzerine ilk yapılan yapının kuzeyinde, 1903 yılında açılan bölüm yine Mimar Vallaury tarafından tasarlanmış, mimar ve ressam Philippe Bello tarafından yapım çalışmaları sürdürülmüştür. Yapıya ikinci bir giriş sağlayan bu bölümün iki yanında salonlar yer alır. Dıştan ve içten ilk bölümün mimari konseptini sürdüren bu bölümden çift kollu bir merdivenle üst kata, müzenin kitaplığına çıkılır. Kitaplık bölümü hem malzeme hemde oranlarıyla diğer bölümlerden ayrılır.

Yeni buluntular nedeniyle binanın yeniden yetersiz kalması sonucunda, ilk yapılan birimin güneyine, yapım çalışmaları Vallaury ve Halil Edhem Bey tarafından yürütülen ve 1907'de tamamlanan bir birim daha eklenmiştir.

Kuzey ve güney kanatlar daha geniş olarak planlanmış ve üç nefe ayrılmıştır. Kuzey kanatta ikisi büyük ikisi küçük dört salon, güney kanatta ise eşit büyüklükte dört salon bulunur.
Müze binası iki yanına eklenen bölümlerle 192 m'lik bir uzunluğa ulaşmış, ancak Eski Şark Eserleri ve Çinili Köşk müzelerine karşın yetersiz kalmış ve modern müze gereksinimlerine paralel olarak 1991'de arka cephesine eklenen bir yapıyla genişletilmiştir. Bu bölüm Arkeoloji Müzesi'ne ikinci katta bağlanır.

Yapı kagir malzeme, taşla kaplı tuğla duvarlar ve putrelli döşeme ile inşa edilmiş, üzeri kremit kaplı kırma çatıyla örtülmüştür.

Restorasyon ve mekânların genişletilmesi sonucunda Arkeoloji Müzesi'nde sergilenmekte olan en önemli koleksiyonlar arasında Sayda Kral Nekropolü lahitleri (İskender, Ağlayan Kadınlar, Satrap vb.); Arkaik dönemden Roma dönemi sonuna kadar heykeller, Ana Tanrıça Kybele'ye adanan adak stelleri; Bergama Zeus Sunağı'ndan heykel parçaları; İskender Başı; Afrodisias, Efesos ve Miletos'ta bulunan heykeller; küçük boyutlu çanak çömlek, pişmiş toprak figürinler; hazine bölümünde kıymetli süs eşyaları, sikke kabineleri vardır.


Kaynak :  Afife Batur; " Arkeoloji Müzeleri Binası", Dünden Bugüne İstanbul Ansiklopedisi, C.1, s.310-312, İstanbul 1993.
Alpay Pasinli; "Arkeoloji Müzeleri", Dünden Bugüne İstanbul Ansiklopedisi, C.1,s.307-310, İstanbul 1993.
John Freely; " Türkiye Uygarlıklar Rehberi", C.1, s.82-91, İstanbul 2002.
Mehmet Önder; "Türkiye Müzeleri", s. 96-99, Ankara 1977.
 
Arama Sonuçları Mimarlık Müzesi Koleksiyonunda:   İstanbul Arkeoloji Müzesi
   
Galeri
  - Sanayi-i Nefise Mektebi | MİMARLIK EĞİTİMİNE YÖN VERENLER I: 1883-1923 SANAYİ-İ NEFİSE MEKTEBİ
- MİMARLIK EĞİTİMİNE YÖN VERENLER I: 1883-1923 SANAYİ-İ NEFİSE MEKTEBİ
- Sanayi-i Nefise Mektebi'nin ilk binası. Günümüzde İstanbul Arkeoloji Müzele... | KEMAL AHMET ARÛ' NUN ALBÜMÜNDEN
- İstanbul Arkeoloji Müzesi Kerem Erginoğlu Arşivi | KEMAL AHMET ARÛ' NUN ALBÜMÜNDEN
- Arkeoloji Müzesi çatısının betonarmeye çevrilmesi. Cahide Tamer (kontrolör)... | SEDAT ÇETİNTAŞ' IN ÇİZGİLERİYLE
- Sanayi-i Nefise Mektebi'nin ilk binası. Günümüzde İstanbul Arkeoloji Müzele... | TAN ORAL: MİMARLIK DOKUNUŞLARI
- İstanbul Arkeoloji Müzeleri, 1891-1907. Eminönü (Gülhane), İstanbul. Emi... | TAN ORAL: MİMARLIK DOKUNUŞLARI
- İstanbul Arkeoloji Müzeleri, 1891-1907. Giriş bölümü. Foto: Erdal Aksoy | TAN ORAL: MİMARLIK DOKUNUŞLARI