Arşiv Yapılar
Sergi Sarayı (Opera Binası)   1933 - 1934
Mimar: Şevki Balmumcu

İlk olarak bir sergi sarayı olarak inşa edilen yapı, daha sonra opera binasına dönüştürülmüştür.
Yapının tasarımına, Milli İktisat ve Tasarruf Cemiyeti' nin, 1933 yılında açtığı yarışma sonucu karar verilmiştir. Yarışmanın duyurusunda, tasarımın modern üslupta olması gerektiği belirtilmiştir. Yurt içi ve yurt dışından toplam altmış iki adayın katıldığı yarışmada, finale kalan iki mimardan biri olan Paolo Vietti Violi'nin projesi çok pahalı bulunduğundan, diğer finalist Şevki Balmumcu'nun projesi seçilmiştir. Yeni kurulmuş olan Türkiye Cumhuriyeti'nin büyük kamu binalarının, projelerinin yabancı mimarlar tarafından üstlenildiği bir dönemde, uluslararası bir proje yarışmasında bir Türk mimarın birinci olması büyük heyecan uyandırmıştır. Fakat yapının, 1948 yılında, Paul Bonatz tarafından, asıl işlevinden oldukça farklı olarak bir opera binasına dönüştürülmesi, aynı yoğunlukta tepkiye yol açmıştır. Olayların bu şekilde gelişmesi , yapının asıl mimarı olan Şevket Balmumcu'yu ciddi biçimde üzmüş ve meslek yaşamının neredeyse sona ermesine yol açmıştır.
Caddeye paralel olarak uzanan yapı, birbirini dik olarak kesen iki kütleden oluşur. Uzun olan eksende, yapının uçları yarım daire olarak sonlandırılmıştır. Bu uzun kütleyi kesen diğer kısa kütle,paralel yerleştirilmiş üç dikey tesisat kulesi ve bunların arkasında, kare planlı, yüksek bir kuleden oluşur. Uzun olan kütlede yer alan dar pencere sırası, bu kısımdaki yataylık hissini güçlendirirken, yapının bütününde çok güçlü bir yatay- dikey karşıtlığı oluşturulmuştur. Betonarme strüktürlü yapının ön cephesinde, Ankara taşı renginde sun'î taş, diğer cephelerde ise fildişi renkli sıva kullanılmıştır.
Kaynaklar
İnci AslanoGlu; "Erken Cumhuriyet Dönemi Mimarligi 1923-1938", METÜ Mimarlık Fakültesi Yayınları, s. 206-208, Ankara, 2001.
Metin Sözen; "Cumhuriyet Dönemi Türk Mimarisi", p. 51, Türkiye İş Bankası Yayınları, Ankara, 1996.
Sibel Bozdoğan; "Modernizm ve Ulusun İnşası", p. 155-157, Metis Yayınları, İstanbul, 2002.
İlişkili Linkler

Arşiv Menu
Yapılar İçinde Ara